Wat is je grootste presentatieblunder?

Ik kreeg de gelegenheid om mijn bedrijf te presenteren voor een groep van 25 interim managers in de ICT, die op een bijeenkomst waren met het thema: Commercieel succes. Om het belang van goed presenteren duidelijk te maken begin ik vaak met de context, zo ook in dit geval. Ik wilde duidelijk maken dat een goede presentatie cruciaal is voor commercieel succes en begon dan ook met een vergelijking: “Veel bedrijven besteden vaak tonnen, zo niet miljoenen euro’s aan marketing en PR-campagnes. Moet u zich voorstellen wat de verwachting is van een prospect die – naar aanleiding van uw campagne – uw vertegenwoordiger uitnodigt om te laten zien wat uw bedrijf voor ze kan doen.” Op dat moment was ik mijn publiek al kwijt. Het lijkt misschien een futiliteit, maar het voorbeeld dat ik aanhaalde sprak totaal niet aan. Een ICT-professional zal in zijn vakgebied niet snel met commercie te maken hebben en hoewel ze als zelfstandige professional toch wel commerciële activiteiten (moeten) ontplooien, gaat het in hun geval om een totaal andere schaal.

Hoe ben je ermee omgegaan?

Ik voelde aan de reactie op mijn opening dat ik de plank had misgeslagen. Veel vragende gezichten in het publiek. Ik heb toen nog een (geïmproviseerde) vergelijking gegeven: “Of nog een voorbeeld: U heeft, als interimmanager, waarschijnlijk veel tijd besteed aan uw CV. Klopt het beeld dat uw CV schetst met de manier waarop u zich aan uw nieuwe opdrachtgever presenteert in een gesprek?“, maar het kwaad was natuurlijk al geschied, want als presentatiespecialist ken ik als geen ander het belang van een goede opening (en afsluiting).

Wat heb je ervan geleerd?

Deze situatie leverde mij het bewijs dat een goede opening verschrikkelijk belangrijk is voor een presentatie. Nog meer dan voorheen besteed ik sinds mijn blunder veel aandacht aan een opening die aansluit bij het publiek. Als ik te weinig van mijn publiek weet of geen inspiratie heb, pak ik sindsdien de telefoon en bel met iemand uit het publiek of met een vriend of kennis die me kan helpen aan de juiste triggers voor mijn publiek.

Welke tip wil je onze lezers meegeven?

Besteed uitermate veel aandacht aan de opening en afsluiting van uw presentatie. Uw publiek vergeeft u een slecht middenstuk als uw opening en afsluiting goed is, maar andersom geldt dat niet! Zorg dat uw presentatie altijd aansluit op uw publiek. Geef metaforen, voorbeelden en anekdotes waarvan u weet dat ze voor uw publiek herkenbaar zijn. U staat er tenslotte niet voor uzelf, maar voor uw publiek!

(foto: flickr/Toms Baugis/Embarrased)

Ik ben geenzins een voorstander van de Nederlandse mores van “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg“. Sterker nog, vorige week onderstreepte ik nog dat je met wat welgemikte superlatieven het oordeel van je publiek kunt beïnvloeden.

Phil Davison maakt het echter wel erg bont tijdens zijn verkiezingsspeech voor de rol van Treasurer voor Start County. Maar dan ook echt vol overgave!

Toch, ook lof voor deze man. Het is (zeker) een onvergetelijke presentatie. Hij gebruikt in ieder geval emotie en intonatie (luid en duidelijk). Hij heeft klaarblijkelijk goed nagedacht over de opbouw van zijn verhaal. Zelfs tot aan de non-verbale signalen aan toe. Maar ik vind zijn optreden op z’n zachtst gezegd hilarisch.

Wat gaat er mis?

Twee dingen.

Ten eerste: Hij wil te sterk vasthouden aan zijn oorspronkelijke tekst. Het geheel komt, ondanks de passie, ingestudeerd over. De tekst staat klaarblijkelijk letterlijk op zijn spiekbriefje. Hij corrigeert zichzelf immers wanneer hij een zin fout heeft ‘opgelezen’. Zelfs sommige handgebaren lijken ingestudeerd.

• Begrijp me niet verkeerd: Voorbereiden is goed. Timing is alles. Maar blijf vloeiend op het podium.

Ten tweede, maar zeker niet minder erg, is de energie die hij in zijn betoog legt. Met zijn passie brult hij zijn publiek ongeveer met stoel en al door de deur naar buiten. Geniaal om te zien op video! Wat minder als je in de zaal zit… Laten we het houden op een (welliswaar onbewuste, maar flinke) inschattingsfout. Zijn energie past niet bij de zaalgrootte.

Stel je zijn optreden namelijk eens voor in een vol voetbalstadion. Dan zou het veel beter op zijn plek zijn. En daardoor minder hilarisch. Echter, het lijkt er meer op alsof hij in een kleine perszaal staat, waarbij de energie die hij aan de dag legt, volledig tot explosie komt.

• Pas je energieniveau aan aan de ruimte die je moet vullen en overbruggen. Te weinig energie is slaapverwekkend. Te veel is angstaanjagend.

(PS: Phil is uiteindelijk helaas niet verkozen voor de functie van Treasurer, maar hij werd wel een hit op Youtube.)

Wat is je grootste presentatieblunder?

Dat weet ik nog goed… een volle zaal voor jongeren en ik ging vol enthousiasme de interactie aan met een jongen ergens halverwege de zaal. Ik stond te ver af om goed zijn reactie te kunnen zien, maar merkte dat het gesprek met hem ‘moeizaam’ verliep. Toch ging ik door en wilde ik zijn mening over een moeilijke stelling weten, totdat hij dichtklapte en weg liep!

Hoe ben je ermee om gegaan?

Ik ben er toen snel overheen gestapt en ben naar de volgende stelling gegaan. In de pauze ben ik naar de jongen toegegaan. Het bleek een verlegen jongen te zijn die zich niet op zijn gemak voelt binnen de groep waarin we zaten. Ik heb mijn excuses uiteraard aan hem aangeboden!

Wat heb je ervan geleerd?

Zorg dat je dichtbij iemand staat en zijn mimiek kan lezen op het moment dat je interactie aan gaat. Slechts een klein percentage van wat we zeggen komt voort uit de woorden die we spreken. De lichaamshouding en mimiek van deze jongen hadden er waarschijnlijk voor gezorgd dat ik hem in eerste instantie niet zou hebben aangesproken of anders snel naar zijn buurman of buurvrouw zou zijn gegaan. Daarnaast de wijze les om niet te blijven vissen naar een mening of antwoord, maar om juist iemand de vrijheid te gunnen om wel of geen antwoord te geven op de vraag.

Welke tip wil je onze lezers meegeven?

Blunders maken we allemaal, zeker bij het presenteren. Vraag feedback aan je zaal en zorg dat je van je fouten leert!