Semi-lineair presenteren
Mede-auteur Joeri Cox schreef enkele weken geleden het artikel ‘3 redenen waarom Prezi absoluut geen PowerPoint-killer is‘. Eén van zijn redenen was dat non-lineair presenteren onzin zou zijn. Lineair presenteren zou de enige (rechte) weg zijn naar een goede presentatie.
Vorig jaar ging ik dezelfde discussie aan met presentatiecoach Lianne Ebbinkhuijzen. Tijdens Prezivent beweerde zij dat een presentatie per definitie linieair is, terwijl Prezi (de tool waar het deze dag om draaide), in mijn ogen, juist mogelijkheden schept tot non-lineair, flexibel presenteren. Hierdoor kun je vraaggestuurd of behoeftegericht presenteren, waardoor je direct kunt inspelen op de vragen die leven bij je publiek. Lianne gaf aan dat een presentatie per definitie lineair is, met een kop, romp en staart.
Non-lineair presenteren?
Bijna een jaar verder wil ik mijn stelling verder aanscherpen. Ik wil niet verkondigen dat volledig vrij, ongestructureerd en non-lineair presenteren de toekomst heeft. Van de hak op de tak springen en reageren op iedere vraag of behoefte uit de zaal lijkt mij niet ‘the way to go’.
Waar ik echter wél heilig in geloof is dat je de volgorde van je verhaal, of de inhoud van je verhaal niet per sé van te voren bepaald hoeft te hebben. Uiteraard heb je een doel met je verhaal en moet je ervoor zorgen dat je dat doel bereikt. Een goede intro, kern en einde zijn van essentieel belang hiervoor. Daartussenin heb je wat mij betreft vrij spel en kun je inspelen op de vragen en wensen uit je publiek. De volgorde en inhoud van de tussenliggende slides, frames of beelden zijn dan ook, in mijn ogen, van ondergeschikt belang.
Semi-lineair presenteren
Graag wil ik bij deze de term semi-lineair presenteren invoeren. In onderstaand schema staat een overzicht hoe deze term zich verhoudt tot het lineair en non-lineair presenteren;
Lineair presenteren:
A-B-C (intro) … K-L-M (kern) … X-Y-Z (slot)Semi-lineair presenteren:
A-P-E (intro) … K-L-M (kern) … F-B-Z (slot)Non-lineair presenteren:
V-S-A (intro) … F-M-O (kern) … Y-G-C (slot)
Flexibel zijn in je verhaal en in kunnen spelen op de vragen en behoeftes van je publiek zijn van essentieel belang om contact te maken met je publiek en ze het gevoel te geven dat je hun mening en ideeën waardeert en belangrijk vindt. Je vasthouden aan een lineaire volgorde die je van te voren hebt bepaald maakt het moeilijk om hier op in te kunnen spelen. Een tool als Prezi of SlideJockey maakt het op een makkelijke manier mogelijk om jouw ‘flexibiliteit’ te ondersteunen met beeldmateriaal!
31 maart 2011
|
|
|
Auteur
Jerre,
‘I do not agree.’ In mijn ogen haal je twee verschillende werkvormen door elkaar: de presentatie en de workshop.
Een presentatie is bedoeld om jouw wil op te leggen aan je publiek. Klinkt bruut, klinkt bot, maar veel anders is het niet. En dat lukt ook, doordat jij als spreker jezelf inleeft in je publiek, in wat hen drijft en bezighoudt en je vervolgens in hun taal jouw doelstelling uiteenzet. Doordat je altijd begint bij hún leefwereld en behoeften en je daar ook je doelstelling op (moet!) aanpassen, is het toch iets minder bruut. Het sluit namelijk prima aan bij hun doelen, anders deugt je presentatie niet.
De kern van de werkvorm ‘presentatie’ is dat de spreker degene is die het onderzoek doet naar de behoeften van het publiek. En om het publiek vervolgens mee te nemen in de conclusies, is lineariteit en de spanningsboog onmisbaar.
Bij de workshop daarentegen ligt dat anders. Daar gaat de procesbegeleider samen met de mensen in de zaal aan de slag om hun doelstellingen te bepalen en tot op zeker niveau uit te werken. Daar doe je dus geen (of minder) onderzoek vooraf. En juist daarom is in een workshop (!) de interactie tussen spreker / procesbegeleider en publiek zo ontzettend belangrijk. Het te behalen doel staat vaak ook nog niet vast bij een workshop. Met uitzondering wellicht van een lange-termijndoel.
De kern van de werkvorm ‘workshop’ is daarmee dat niet de spreker, maar het publiek zelf het onderzoek doet naar de behoeften van het publiek. Daarvoor is interactie nodig en geen lineariteit.
Twee verschillende werkvormen met verschillende doelstellingen. Kies voor een van de twee. Door te mixen via een ‘semi-lineaire presentatie’ breng je het publiek maar in de war: je geeft ze het idee dat ze invloed hebben op waar het heen gaat, maar eigenlijk hebben ze dat niet. Want je doel staat al vast.
Hey Joeri,
Dank voor je uitgebreide reactie – hij geeft stof tot nadenken. Wat met name voor mij ‘raar’ aanvoelt is dat het getuigt van een bepaalde soort arrogantie dat wij als presentatoren ons zo goed zouden kunnen inleven in ons publiek dat wij van te voren al weten wat zij eigenlijk willen.
Ik hoor liever op het moment zelf waar de behoeftes liggen van mijn publiek en wil dan daarop in kunnen spelen in mijn verhaal – het liefste met visuele ondersteuning. Als mijn doel is om mijn publiek te inspireren, te informeren, te vermaken of wellicht tot actie aan te zetten hoeft dit ‘flexibele’ presenteren niet ten kosten te gaan van mijn doelen…
…of ben ik dan een workshop aan het geven?
Hoi Jerre,
Als het met inleven niet lukt, zul je m.i. vooraf meer onderzoek vooraf moeten doen. Als spreker wil je je publiek een bepaalde kant op helpen. Daarvoor moet (moet!) je je vooraf verdiepen in hun wensen, leefwereld en zorgen.
Als je op het moment zelf de behoeftes peilt, ontneem je jezelf de kans om er maximaal op in te spelen en je er ten volle op voor te bereiden.
Wanneer je een workshop verzorgt is dat geen probleem, want bij een workshop is de groep zelf deels verantwoordelijk voor het behalen van een goed resultaat en het realiseren van een krachtige bijeenkomst.
Bij een presentatie daarentegen ligt die verantwoordelijkheid volledig bij de spreker.
Hoi Joeri,
Ben nog niet helemaal overtuigd van je punt. Mijns inziens is het haast onmogelijk om je ‘perfect in te leven’ in je publiek op voorhand. Wellicht maait de spreker voor je het gras voor je voeten weg – de behoeftes van je publiek kunnen daardoor veranderen. Wellicht dat het publiek anders reageert op jouw verhaal dan dat je van te voren bedacht had – dan is het toch belangrijk om een andere richting te kiezen dan op dezelfde weg door te gaan?
In een ideale setting zou je je altijd tot in de perfectie voorbereiden, je publiek persoonlijk ontmoeten en ze vragen wat ze graag willen horen (op voorhand) – dan ga je daar op inspelen. Die kans heb je echter meestal niet; flexibel zijn en zorgen dat je tijdens een presentatie toch in kunt spelen op de behoeftes die er zijn lijken mij dan een ideale oplossing.
Dag Jerre, dag Joeri, aangenaam!
[Fijn blog!]
Lineair, semi-lineair of anders-lineair ☺.
Wat mij betreft is het niet meer dan een conceptueel label.
Met mijn stelling op het Prezivent dat een presentatie altijd lineair is, bedoelde ik het volgende. Het verhaal dat het publiek ontvangt heeft altijd een lijn van A naar Z als vorm [snelweg]. Luisteraars luisteren van chunk naar chunk. Dat jij er als spreker een (voorafgesteld!) doel mee beoogt vraagt van jou dat je je ‘chunks’ zo ordent dat je publiek ook landt bij eindpunt Z.[route]. Dat je als spreker af en toe een chunk wijzigt naar wat past bij je publiek [afrit C of afrit M} en later weer de oprit naar de snelweg] zorgt ervoor dat je publiek alert genoeg blijft om de reis te voltooien. Dit zou je semi-lineair kunnen noemen, maar voor het publiek maakt het niet uit; zij zien of horen toch chunk na chunk na chunk in 1 lijn.
Hoe beter je geoefend bent in de ‘chunks’ kiezen in het moment dat je spreekt hoe passender je het kunt maken.
De reden voor mij om lineair te noemen op het Prezivent, was dat de meeste Prezi’s tot dat moment er sexy en creatief uitzagen, maar het publiek nergens naar toe brachten. In het vooronderzoek wat ik deed zag ik dat er veel mindmaps werden ingezet als presentatietool. In mijn ogen hoort het denkproces van de spreker niet thuis op het projectiescherm. Verder viel me op dat in nagenoeg elke prezi….een pad was aangelegd! En een pad is een lineaire route ☺. Heb er zelf mee geoefend maar ter plekke plaatjes/frames kiezen in een Prezi zonder pad maakte mijn presentatie niet beter. Ik hoor uiteraard graag andere ervaringen.
Met hartelijke groet,
Lianne